Άτομον τζιαι κολλεκτίβα

 

Κάθε πρωίν που πρωτοαννοίεις τα μμάθκια σου, κάθε νύχταν λλίον πριν ποτζ̆οιμηθείς, είσαι εσύ τζ̆αι ο εγκέφαλος σου. Κανένας άλλος. Το πρώτον δευτερόλεπτον της γέννησης σου τζ̆αι το τελευταίον πριν τον θάνατον σου, το ίδιον. Σε ολόκληρην την ζωήν σου αντιλαμβάνεσαι τον κόσμον γυρόν σου τζ̆αι κάθε εμπειρίαν που σου προσφέρει, θετικήν ή αρνητικήν, μέσα που τούτον το όργανον, στο οποίον κανένας άλλος εν μπορεί να μπει τζ̆αι να θκιαβάσει τι σκέφτεσαι ή αισθάνεσαι. Οι άλλοι ξέρουν ότι τους λαλεί ο δικός τους εγκέφαλος, ο οποίος έννεν ακριβώς ο ίδιος με τον δικόν σου, ενίοτε εν πιο πολλά διαφορετικός, τζ̆αι κάπως έτσι κάθε άθρωπος εν μοναδικός, όσον τζ̆αι να μοιάζει με τους υπόλοιπους στα παραπάνω χαρακτηριστικά.

Που την πρώτην μέραν που έρκεσαι στον κόσμον είσαι ήδη ενταγμένος σε μιαν ομάδαν, ή κολλεκτίβαν όπως εν η πιο διανοουμενίστικη λέξη. Έσ̆ιεις γονείς, ίσως αδέρφια, οικογένειαν, συγγενείς. Εν επιλέγεις τούτην την κολλεκτίβαν, τζ̆είνη εν που σε επέλεξεν, τροποντινά, αποφασίζοντας να σε "δημιουργήσει" τζ̆αι ερχόμενος στον κόσμον είσαι πλήρως εξαρτημένος που λλόου της, ειδικά τα πρώτα χρόνια. Μεγαλώνοντας γίνεσαι ούλλον τζ̆αι πιο αυτόνομη οντότητα αλλά οι δεσμοί που αναπτύσσουνται, εφόσον φυσικά εν στοιχειωδώς υγιείς, μεινίσκουν μαζί σου για πάντα.

Ο άθρωπος εν φύσει κοινωνικόν ζώον είπαν οι αρχαίοι, έσ̆ιει ανάγκην τζ̆αι άρα επιζητά την ένταξην του σε κολλεκτίβες, αλλιώς μαραζώνει στην μοναξιάν. Ορισμένοι σοφοί επήαν έναν βήμαν παραπάνω τζ̆αι εκακοχαρακτηρίσαν όσα άτομα απέχουν που κάποιον έστω είδος συμμετοχής στην "πόλην", υπονοώντας την κολλεκτίβαν που χειρίζεται ποικιλοτρόπως την εξουσίαν, τον ορισμόν δηλαδή του πως πρέπει να ζούμεν μαζίν επιδιώκωντας κοινούς στόχους, συμπεριφερόμενοι κατά βάσην με τον λεγόμενον "χρυσόν κανόναν", πράττοντας ότι θα εθέλαμεν να πράξουν για μας τζ̆αι αποφεύγοντας να συμπεριφερτούμεν με τρόπον που δεν θα μας άρεσκεν να υποστούμεν.

Μέσα στους αιώνες εξέλιξης του ανθρώπινου πολιτισμού, που φυσικά εν πολλά πιο πρόσφατος τζ̆αι βραχύβιος, τόσον που τον ίδιον τον πλανήτην όσον τζ̆αι που την ύπαρξην του ίδιου του αθρώπου που τον έκτισεν, αναπτύξαμεν κοσμοθεωρίες σύνθετες που αποπειρούνται να έβρουν τον βέλτιστον τρόπον συνύπαρξης ώστε να τηρείται στοιχειωδώς ο χρυσός κανόνας, να επιτυγχάνεται στοιχειώδης κοινωνική ειρήνη τζ̆αι να εξασφαλίζεται στοιχειώδης υγεία τζ̆αι ευτυχία για ούλλους. Τούτες οι κοσμοθεωρίες, μέσα στην πολυπλοκότηταν τους, προσπαθούν τελικά να απαντήσουν έναν θεμελιώδες ερώτημαν: ποιον εν πιο σημαντικόν, άρα ποιον πρέπει να αποτελεί την προτεραιότηταν μας, το άτομον ή η κολλεκτίβα;

Μέρος των αθρώπων θεωρεί το άτομον πιο σημαντικόν τζ̆αι άλλον μέρος την κολλεκτίβαν. Εδώσαν τζ̆αι ονόματα στες κοσμοθεωρίες τους, καπιταλισμός τζ̆αι σοσιαλισμός. Ο καπιταλισμός ουσιαστικά θεοποιεί το άτομον τζ̆αι θεωρεί τες κολλεκτίβες αναγκαίον κακόν. Ο σοσιαλισμός θεοποιεί την κολλεκτίβαν τζ̆αι υπαγορεύει ότι το άτομον πρέπει να υποτάσσεται στην κολλεκτίβαν τζ̆αι το λεγόμενον "κοινόν καλόν". Τζ̆αι οι θκυό ευαγγελίζουνται έναν ουτοπικόν κόσμον ειρήνης τζ̆αι ευμάρειας. Στα ονόματα τζ̆αι των θκυό έχουν γίνει, τζ̆αι γίνουνται, τρομακτικοί πόλεμοι που συνεχίζουνται ως τα σήμερα.

Ποιος έσ̆ιει δίκαιον; Οι ατομιστές ή οι κολλεκτιβιστές; Όπως έγραψα ήδη, ο κάθε άθρωπος ξέρει καλά τι διαδραματίζεται μέσα στον εγκέφαλον του, οι υπόλοιποι μπορούν μόνον να εικάσουν, αφού έναν μέρος του πάντα εννά είναι κρυμμένον. Κάθε άθρωπος έρκεται στον κόσμον εξαρτημένος που κάποιαν κολλεκτίβαν, που αν δεν τον φροντίσει στην φάσην της ανημποριάς του εν θα επιβιώσει. Που την άλλην, κάθε κολλεκτίβα εν το σύνολον των μελών της. Χωρίς την συμμετοχήν τους διαλύεται εξ ορισμού. Έννεν τυχαίον που κάθε άτομον συμμετέχει σε πολλές τζ̆αι διάφορες κολλεκτίβες κατά την διάρκειαν της ζωής του. Αν δεν επιλέξει βέβαια να απομονωθεί, όπως κάμνουν οι μοναχοί διαφόρων θρησκειών, επειδή έχουν την εντύπωσην ότι έτσι, μακριά που την ανθρώπινην κολλεκτίβαν γενικώς, έρκουνται πιο εύκολα κοντά στον "θεόν".

Προσωπικά εν είμαι σε θέσην να δώσω ολοκληρωμένην απάντησην. Αναλόγως της κατάστασης αρέσκει μου η μοναξιά, εν χρειάζουμαι κανέναν για να "περάσω καλά". Έσ̆ιει όμως πολλές περιπτώσεις που η συνύπαρξη με κολλεκτίβες βελτιώνει την ζωήν μου, ενίοτε γίνεται απαραίτητη, ειδικά αν μπορεί να μου προσφέρει αγαθά τζ̆αι υπηρεσίες που μόνος μου είμαι ανήμπορος να εξασφαλίσω. Για την ώραν εν ασφαλές να γράψω ότι άτομα τζ̆αι κολλεκτίβες εν αλληλένδετα τζ̆αι αλληλοεξαρτώμενα στοιχεία. Το έναν εν μπορεί να υπάρξει χωρίς το άλλον. Που τούτην την άποψην αναπτύσσεται έναν είδος ισότητας στην σημασίαν τζ̆αι το ειδικόν βάρος ενός εκάστου. Ουδέποτε πλέον εν θα ππέσω στην πλάνην θεοποίησης είτε του ενός, είτε του άλλου. Γενικώς εδώ τζ̆αι χρόνια εν υπάρχει τίποτε, κατά την γνώμην μου, άξιον θεοποίησης.

Αν μιαν ημέραν το άτομον αποκτήσει πλήρην απεξάρτησην που την κολλεκτίβαν ή η κολλεκτίβα που το άτομον, τότε μάλλον εννά έχουμεν εξελικτεί σε έναν παντελώς διαφορετικόν είδος. 

Ώσπου να εξελικτούμεν σε νέον είδος, stay cool and keep rocking!

Ομάδα - Ομαδοποίηση - Φασισμός

Ας αρκέψουμεν που τα βασικά. Σε μιαν προσπάθειαν προσωπικού προβληματισμού ή διαλόγου με άλλους, εν πολλά σημαντικόν να δώσεις τους σωστούς ορισμούς στες έννοιες που εννά σε απασχολήσουν.

Ομάδα νομίζω εν το πιο απλόν να οριστεί. Πρόκειται για ένα σύνολο με πάνω που έναν άτομον, τα οποία άτομα μοιράζουνται κάποια κοινά χαρακτηριστικά. Ομάδα εν η οικογένεια, τα αδέρφια, η γειτονιά, οι γυναίκες, η ανθρωπότητα κλπ.

Ομαδοποίηση εν η διαδικασία κατά την οποίαν πάνω που έναν άτομα συνασπίζουνται με γνώμοναν κάποια κοινά τους χαρακτηριστικά, για να προωθήσουν/ προασπίσουν/ επιβάλουν τα εκάστοτε συμφέροντα τους.

Ο φασισμός προέρχεται που τη λέξη fascio, η οποία με τη σειράν της προέρχεται που την λατινική λέξη fasces, η οποία σημαίνει "μια μάτσα ράβδοι". Ουσιαστικά, εν ένας άλλος, παραστατικός γλωσσικά τρόπος να περιγράψεις το "εν τη ενώσει η ισχύς", δηλαδή όταν είμαστεν ενωμένοι,  ή αν θέλετε, πολλοί, καταφέρνουμεν τα καλλίττερα παρά άμα είμαστεν ο καθένας μόνος του. Η λέξη fasci εχρησιμοποίήθηκεν αρχικά για να περιγράψει πολιτικές οργανώσεις στην Ιταλίαν, κάπου στες αρχές του 20ου αιώνα, ομάδες δηλαδή παρόμοιες με συνδικάτα, τζιαι αρχικά εφαρμόστηκεν σε οργανισμούς της αριστεράς. Το 1919 ο Μουσολίνι έπιασεν τον όρον τζιαι ίδρυσεν το Fasci Italiani di Combattimento (Ιταλικόν Fasci μάχης), το οποίον εμετονομάστηκεν σε Partito Nazionale Fascista (Εθνικό Φασιστικόν Κόμμαν). Όπου τα fasci της αριστεράς είχαν ως κοινό χαρακτηριστικόν το "ταξικόν", το φασιστικόν "κίνημαν" του Μουσολίνι είshεν ως "κοινό χαρακτηριστικόν" το "εθνικόν". Ως γνωστόν, ο Χίτλερ εθαύμαζεν το Μουσολίνι τζιαι ίδρυσεν το ναζιστικόν (εθνικοσοσιαλιστικόν) του κόμμαν στα πρότυπα του φασιστικού. Στες μέρες μας οι λέξεις "φασισμός" τζιαι "φασίστας" χρησιμοποιούνται κατά κόρον, ειδικά όταν συγκρούονται διάφορες ομάδες μεταξύ τους, με την καθεμιάν να κατηγορεί την άλλην ως "φασίστες", ωσάν η λέξη που μόνη της να συνιστά βριshιάν του χείριστου είδους. Είναι φυσικά, όταν γίνεται συνώνυμη με πιο δόκιμους κατ'εμέναν όρους, όπως ο σωβινισμός τζιαι η μισαλλοδοξία. Αλλά ετυμολογικά, εν αρκετά παράδοξον το να βρίζεις τον άλλον "μάτσοραβδιστήν"....

Με βάσην τους ορισμούς που εδώσαμεν πιο πάνω, τίθενται τα εξής, φιλοσοφικά, ερωτήματα:

1) Είναι η ομαδοποίηση μια θετική ή αρνητική διαδικασία; 

2) Είναι η ομαδοποίηση απαραίτητη;

3) Είναι η ομαδοποίηση φύσει ή εν δυνάμει "φασιστική"; 

Για να απαντήσω έστω εν μέρει τες τρεις ερωτήσεις, ανέτρεξα σε μιαν όμορφα αναπτυγμένην ανάρτηση που το blog Σκεπτέον Ἐστί, με τίτλον "Χαμένοι στο πλήθος", που την οποίαν παραθέτω κάποια ενδιαφέροντα αποσπάσματα:

«Ο καθένας σας χωριστά είστε αλεπούδες, όλοι μαζί όμως δεν έχετε καθόλου μυαλό. Προσέχετε, βέβαια, τα λόγια του πονηρού ανθρώπου και τον τρόπο που μιλά, αλλά δεν βλέπετε τι πραγματικά γίνεται»  - (Σόλων, απ. 11, 5)"

"Φυσικά, όλοι μας αποτελούμε μέλη πολλών ομάδων, όπως η οικογένεια ή το έθνος. Κατά καιρούς, όμως, σχηματίζουμε και ομάδες προσωρινής φύσης (με τη φυσική μας παρουσία ή εξ αποστάσεως), υπηρετώντας μία συγκεκριμένη ιδέα, την οποία επιχειρούμε να καθιερώσουμε κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες. Το ανησυχητικό που προκύπτει από την ρήση του Σόλωνα είναι πως, όταν συγκεντρωνόμαστε ως ομάδα, η οξύνοιά μας περιορίζεται ή και εκμηδενίζεται, ακόμα και αν στην ιδιωτική μας ζωή είμαστε ιδιαιτέρως ευφυείς."
"Η ποιότητα της «συλλογικής ψυχής» εξαρτάται από τη σύνθεση του πλήθους και την ένταση του σκοπού που υπηρετεί. Ένα πλήθος, ανάλογα με την ιδέα στην οποία έχει υποβληθεί και τον σκοπό που υπηρετεί η διαμόρφωσή του, μπορεί να εξελιχθεί σε έναν στυγνό εγκληματία ή σ’ έναν ατρόμητο ήρωα. Μέσα στη νέα αυτή μορφοποίηση, η ιδιαίτερη προσωπικότητα του καθενός εξαφανίζεται, υπό το βάρος μίας νέας. Αυτό σημαίνει ότι κάθε άτομο τίθεται υπό τον έλεγχο του «συλλογικού νου», από τον οποία εκπηγάζουν ιδέες και συναισθήματα, τα οποία εκτός πλήθους το συγκεκριμένο άτομο δεν θα εκδήλωνε ποτέ. Ακριβώς όπως το ανθρώπινο σώμα αποκτά ιδιότητες και ικανότητες τις οποίες το κάθε μέλος ξεχωριστά δεν έχει."
"Η δύναμη που συνέχει το πλήθος είναι ο αρχηγός. Καμία ιδέα δεν διασπείρεται και κανένας σκοπός δεν επιτυγχάνεται, αν δεν υπάρχει κάποιος ηγέτης, ορατός ή αόρατος, για τον «έρωτα» του οποίου εγκαταλείπουν οι άνθρωποι την προσωπικότητά τους. Κάποιες φορές φαίνεται πως ο ηγέτης του πλήθους είναι απλώς κάποια ιδέα, αλλά, αν ψάξετε καλά, κάπου στο βάθος υπάρχει πάντα ένας άνθρωπος ή μία μικρή ομάδα ανθρώπων που διαχειρίζονται την ιδέα.  Για να γίνει κάποιος αρχηγός, πρέπει να είναι γοητευτικός, αποφασισμένος, με εξαιρετικές επικοινωνιακές δεξιότητες. Ο Φρόιντ είχε παρατηρήσει πως το πλήθος υποτάσσεται ευκολότερα όταν ο αρχηγός έχει την ικανότητα να μαγεύει με φανταχτερές εικόνες, υπερβολές και όμορφα λόγια, τα οποία επαναλαμβάνει ολόιδια με εμμονή. Ένας αρχηγός με τέτοια χαρίσματα, εξηγεί ο Φρόιντ, γίνεται ερωτικό αντικείμενο και εξιδανικεύεται από τους οπαδούς του, όπως ο έφηβος εξιδανικεύει το ερωτικό του αντικείμενο."

"Ο Αριστοτέλης είχε πει πως κανένας άνθρωπος δεν μπορεί ζήσει μόνος του, χωρίς να νιώθει μέρος μιας κοινότητας. Και αν τα καταφέρει, τότε είναι είτε θηρίο είτε θεός.

Όλοι ανήκουμε σε κάποιες ομάδες, όλοι είμαστε μέλη κάποιου μικρού ή μεγάλου πλήθους και όλοι έχουμε την τάση να αναζητούμε την ασφάλεια και την αναγνώριση. Δεν νομίζω ότι υπάρχει άλλος τρόπος να ζήσουμε."
" Ο συνετός άνθρωπος δεν παρασύρεται από τον θυμό, τη θλίψη ή το μίσος. Αποφασίζει ψύχραιμα, σύμφωνα με τη λογική και την προσωπική του βούληση, και δεν παραδίδεται σε κάποιο «συλλογικό πνεύμα», που μπορεί να μην είναι τόσο φωτεινό όσο φαίνεται με την πρώτη ματιά. Αλλά, και αν αποφασίσει να υπηρετήσει κάποιον κοινό σκοπό, ο συνετός άνθρωπος κρατά πάντα μία απόσταση ασφαλείας, που του επιτρέπει να βρίσκεται κάθε στιγμή κοντά στην έξοδο. Να αναπνέει τον δικό του αέρα και να ακούει τη δική του φωνή πιο δυνατά και πιο καθαρά από τις κραυγές του πλήθους."

Με τα ερεθίσματα που εδώσαν τα αποσπάσματα, εννά κάμω μιαν απόπειραν να απαντήσω τες τρεις ερωτήσεις που εδιατύπωσα πιο πάνω:

1) Η ομαδοποίηση εν είναι αρνητική ή θετική που μόνη της, όπως εν είναι ας πούμεν, ούτε ο εγωισμός θετικός ή αρνητικός. Είναι μέρος της φύσης του αθρώπου το "ανήκειν", τζιαι η ομαδοποίηση έρκεται τες παραπάνω φορές ως έκφραση τούτης της έμφυτης ανάγκης. Μπορεί όμως εκφάνσεις της ομαδοποίησης να είναι τόσον θετικές όσον τζιαι αρνητικές.

2) Η ομαδοποίηση μπορεί να φαίνεται αναπόφευκτη (βάσει της έμφυτης ανάγκης) αλλά κατά τη γνώμη μου έννεν απαραίτητη. Ο άθρωπος μπορεί να λειτουργεί τζιαι ως άτομο μια χαρά, χωρίς να εντάσσει τον εαυτόν του πλήρως στην εκάστοτε "κολλεκτίβαν", ενώ μπορεί να ικανοποιεί το αίσθημαν του ανήκειν, αλλάσσοντας τα σύνολα στα οποία κατά καιρούς νιώθει να εκπληρώνονται οι ανάγκες τζιαι τα συμφέροντα του.

3) Εν θεωρώ ότι κάθε ομαδοποίηση γίνεται "φασιστική", υπό την έννοιαν του σωβινισμού τζιαι της μισαλλοδοξίας, που παρουσιάζουν κατα τζιαιρούς διάφορες "ομαδοποιήσεις" (π.χ. έθνος, θρησκεία, τάξη, κλπ.). Υπάρχουν ομαδοποιήσεις που εν λειτουργούν εξ ορισμού εις βάρος άλλων ομαδοποιήσεων αλλά συνιστούν απλά "ενώσεις δυνάμεων" για καλλίττερα αποτελέσματα. Εν είναι δηλαδή "εκ φύσεως" φασιστική κάθε ομαδοποίηση αλλά μόνον εν δυνάμει. Το πλέον ανησυχητικόν είναι ότι τούτη η τάση "εκφασισμού" των διαφόρων ομαδοποιήσεων συνήθως ενισχύεται μέσα που την επιδίωξην της πολιτικής δύναμης τζιαι εν τέλει της εξουσίας. Σε τέθκοιες περιπτώσεις βλέπουμεν κινήματα που αρκέψαν με εξόχως αγαθές προθέσεις να εξελίσσουνται σε μορφώματα το ίδιον κατάπτυστα τζιαι "φασιστικά" με τζιείνα στα οποία ήταν εξαρχής ενάντια. Τζιαι κατά τη γνώμη μου, εν υπάρχει, τουλάχιστον όπως εν ο άθρωπος σήμερα, ομαδοποίηση άτρωτη που την φθοράν της εξουσίας.

Ώσπου να "ομαδοποιούμαστεν" δημιουργικά τζιαι οϊ "φασιστικά" stay cool and keep rocking!